تعریف کاپنو گراف و کاپنوگرافی:
کاپنو گراف : وسیله ای جهت پایش و اندازه گیری لحظه ای میزان دی اکسید کربن انتهای بازدمی (ET CO2) بیمار.
کاپنوگرافی: اندازه گیری غلظت دی اکسید کربن در هوای بازدمی.
کاربرد ها:
1) اطمینان از لوله گذاری نای ( عدم وجود دی اکسید کربن در هوای بازدم نشان می دهد که لوله در مری قرار گرفته .)
نکته: وجود لوله در مری باید از انتوباسیون تراشه افتراق داده شود .زیرا دی اکسید کربن داخل معده به صرعت بعد از 3 بار حجم جاری از بین می رود و نمای موجی شکل تبدیل به خط صاف می شود .
2) نشان دهنده ی کفایت ماساژ و کفایت گردش خون ریوی و سیستمیک و در زمان احیای قلبی – ریوی
3) تعیین اینکه ایا بیمار ونتیله می شود یا نه
4) تخمین فشار CO2 شریانی
فشار CO2 شریانی = ET CO2 + 2-5 mmhg
فشار CO2 شریانی به صورت نرمال تا mmhg 35-45
ارزش تشخیصی :

وسایل سنجش الکترونیکی:
مانیتور های مادون قرمز 2 نوع می باشند main stream و side stream
کاربرد : نمایش پیوسته CO2 در سیکل تهویه
Main stream :
- سنسور CO2 مستقیما به لوله تراشه متصل میشود .
- CO2 مستقیما در گردش خون اندازه گیری می شود .
- هیچ گازی کم نمی شود بنا براین فضای مرده لوله نمونه بردار به حداقل رسیده.
- اغلب در اطفال استفاده میشود بخاطر سریعتر بودن زمان پاسخ.

Side stream :
- سنسور CO2 درون دستگاه مانیتور قرار گرفته است .
- یک حجم ثابت گاز به طور مداوم اندازه گیری میشود.

مزایا :
- غیر تهاجمی بودن
- سرعت بالای اندازه گیری
- فراهم اوردن اندازه گیری مداوم
- کم حجم و کوچک بودن
- کمک به ارزیابی مشکلات تنفسی
نکته ها:
1) ماینتور های مادون قرمز side stream توانایی اندازه گیری N2O را دارند
2) کاپنوگراف برای ارزیابی بیماران بدون لوله تراشه نیز به کار می رود .
معایب:
1) پاسخ کند نسبت به تغییرات سطح CO2
2) ترشح و رطوبت باعث از کار افتادن حسگر ها میشود.
3) در مواردی که بیمار دارای لوله تراشه نیست استفاده از ان مشکل میشود.
کاپنوگرام:
فاز بازدمی ----> A-D
A-B : بازدم فضای مرده ی اناتومیکی که به صورت معمول عاری از CO2 است .
B-C : خالی شدن الوئول ها .
C-D : خارج شدن گاز های الوئولی که نقطه ی D نشان دهنده ی CO2 انتهای باز دمی است .
فاز دمی ----> D-E
D-E : شروع دم و ورود گاز های عاری از CO2 به صورت نرمال علی رغم تنفس مجدد CO2 حد پایه ی ان به صفر میرسد .
انواع کاپنوگرام در بالین:
1) وجود شکاف در کفه الوئولی ،بلوک ناکافی ، نیاز به دوز تکرار شل کننده، بیمار نه آپنه کرده است نه بیدار است.
2) وجود تنفس ارادی در بیمار.
3) کفه ندارد، بازدم ناقص ، وجود ترشحات ، برونکواسپاسم.
4)افزایش تدریجی ET CO2 ، هیپوونتیلاسیون ،هیپر ترمی بدخیم، متابولیسم زیاد.

5)هیپرتانسیون،هیپوترمی، باقی ماندن اثرات داروی خواب اور،کاهش ETCO2 به همراه کفه.

6) عدم وجود نقطه صفر ، تنفس دوباره ی هوای بازدم،افزایش فضای مکانیکی.

7) کاهش ریت تنفس، کاهش حجم جاری ، افزایش ETCO2 همراه با کفه مناسب ، افزایش متابولیسم.
